اسناد تجاری شوشتر

سندی ازخرید غلام

خریداری غلام و کنیز و به خدمت گرفتن آنها در خانه های بزرگان و اشراف در ایران سابقه ای طولانی دارد ، این رسم تا دوره قاجار همچنان ادامه داشته است و در این خصوص نیز بسیار شنیده شده که در منازل  تجّار و خانه های بزرگان و اشراف شوشتر ، غلامان و کنیزانی از کشورهای مختلف به خدمت گرفته می شدند و در بسیاری از مواقع این افراد ازدواج می کرده و تشکیل زندگی می دادند .

 امروزه در شوشتر خانواده هایی وجود دارد که چنین سرنوشتی آنها را به این دیار پیوند داده است .

سند پیش رو ، بخشی از زندگی اجتماعی بزرگان و تجّار شوشتر را نشان می دهد که طبق اسناد مکتوب و شنیده ها برخلاف امروز تعامل بسیار نزدیکی با سایر قشرهای جامعه و مردمان عادی روزگار خود داشته اند ، آنها حیات و موجودیت خود را منوط به وجود چرخه اجتماعی موجود در زمان و مکان خود دانسته و در تمامی تعاملات اجتماعی حضور آنها را شاهد هستیم .

در این سند ،آقا محمد جعفر اول (آقا)  طی نامه ای به کوت شیخ که در سوی دیگر رودخانه ، مقابل مُحمّره (خرمشهر) قرار گرفته بود نامه ای به یکی از بستگان خود نوشته و درخواست خرید غلامی را از وی می کند .

img073

روي سند

{  هو }

برادر مهربان من

اولا جاي همه شما خالي و نمايان است بحدي

كه به تحرير و تقرير ممكن نيست و ثانيا هر گاه

جوياي احوال اينجانب بوده باشند مكروهي نيست

بسواي دوري شما اميد كه ديدار بخير و خوبي ديده

شود آمين يا رب العالمين بعدها { مکرر } اعلام بشما {بوده }

باشد در خصوص لوكه  looke   (نوعی پنبه با کیفیت  که در منطقه عقیلی هم کشت می شده )  البته اعلام نما درچه قيمت

مي باشد تا دانسته باشيم و البته در خصوص غلامي كه سفارش

بشما كرده ام البته غلام بسيار خوبي كه قابليت

 داشته باشد و خوش شكل بوده باشد كه بعضي كارها از او

بعمل آيد گرفته و همراه آورده كوتاهي

حاشيه : در اين خصوص نكرده باشيد چون لازم بود اعلام شد

حاضر الوقت حاج محمد رضا تركالكي { را } سلام رسانيد

پشت سند :

 يا خيرالحافظين به عاليشان خواجه علي سياه در كوت شيخ رسانيد

انشاء اله تعالي منظم است

نقش مُهر : جعفر والصادق

img074

این سند فاقد تاریخ کتابت می باشد ، اما با مطابقت با سایر اسناد می توان آنرا به حدود 1260 ه.ق مصادف با 1223 شمسی منتصب نمود .

اسناد بجا مانده از شوشتر سرگذشت بزرگان و تجّار ، علما و فقها ، سرگذشت ضعفا و بیچارگان ، دانشمندان و هنرمندان را برای ما بازگو می کند و هدف ما شناسایی تاریخ و سرگذشت این شهر از میان این اسناد می باشد که بتدریج برای تحقق آن در تلاش هستیم ، در انتظار همکاری شما دوستان صمیمی هستیم .

دلشاد باشید .

 

                                                                                                                          سعید زاهدزاده

 

 

نویسنده: saied

کاردان هنرهای تجسمی و کارشناس باستان شناسی

1 دیدگاه برای “اسناد تجاری شوشتر”

  1. با سلام اینجانب در مورد شخصیتی بنام شیخ حسن یا خواجه حسن خان که در تاریخ 1196 هجری قمری ساکن شوشتر شده وتجارتخانه مفصلی با وجود کاروان های بازرگانی که کالاهای تجاری او را از بنادر بوشهر ، هندیجان به شوشتر وسپس به سمت دزفول ، بصره ، العماره ، همدان وحتی تا مصر گفته شده جستجو میکنم . مشارالیه اواخر عمر بنا بدلیلی (احتمالا بیماری وبا) به دزفول مهاجرت می کند . کالاهای مختص به او فروش تنباکو و چرم از شاخص های کارون های تجاری او بشمار می رفته است . خواجه حسن خان یا شیخ حسن خان را به رشیدی نیز منتصب می کردند . فوق الذکر با عبدالطیف صاحب تحفه العالم و برادرش میرزا محمد آشنا و شیخ الاسلام دوره زندیه (سید شوشتری) با او نشست و برخورد داشته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *