حضور تاجران شوشتری در انجمن مظفری کلکته

این انجمن جزو سه انجمنی بود که محمود خان مفخّم السلطان (متولد 1285 ه.ق – تبریز) از رجال دوره قاجار که مدت چهار سال وزیر مقیم دولت ایران در هندوستان بود تاسیس نمود ؛ انجمن ومدرسه مظفری کلکته ، انجمن زرتشتیان ایرانی و انجمن تجارتی ایرانیان بمبئی  .

وی در 7 رمضان 1320 برابر با 8 دسامبر 1907 م در میان استقبال ایرانیان و پارسیان (ایرانیان زرتشتی) ساکن هند وارد کلکته شد تا بعنوان وزیر دولت ایران در هندوستان انجام وظیفه کند .

حضور این وزیر ایرانی در هندوستان منشآ خدمات زیادی به ایرانیان و مسلمانان هند گردید ، از جمله ، انجمن مظفری در 21 محرم 1321 که با تدوین نظامنامه ای در 36 بند  ، با هدف عمده اتحاد قوی و ایجاد روابط ملی میان ایرانیان و مسلمانان هند با سایرملل تاسیس گردید ؛

این انجمن شامل 24 نفر عضو اصلی بود که سرپرستی آن را شخص محمود خان بر عهده داشت ؛  آقا شیخ محمود گیلانی ملقب به شمس العلما نیز عنوان صدر را داشت ، و تعدادی از تجار شیراز و اصفهان نیز سایر سمتها را عهده دار بودند که در این میان تجار شوشتری ازجمله : سید محمد علی صاحب تاجر شوشتری در سمت : نائب صدر – سید حسین صاحب تاجر شوشتری در سمت : نائب صدر و سید محمد هادی صاحب تاجر شوشتری نیز در سمت : صندوقدار انجمن ایفای وظیفه می کردند .

مظفرالدین شاه ضمن اطلاع از فعالیتهای این انجمن طی ارسال نامه ای به انجمن نوشت :

نوشتجات مفخم السلطان بعرض رسید ، از افتتاح مکتب جدید در کلکته موسوم به انجمن مظفری …جای همه قسم تمجید است مرحمت و التفات ذات اقدس شاهانه ما را باو و بسایرین که اقدام در این کار خیر نموده اند ابلغ داشته و آنها را مستحضر دارید .

 از آنجا که ذکر فعالیتهای این انجمن در این نوشته مد نظر نبوده ، به این نکته اکتفا می شود که تاسیس مدرسه مظفری از مهمترین دستاوردهای انجمن بود که وظیفه اشاعه فرهنگ و زبان فارسی را در کلکته – از مراکز مهم اقتصادی و فرهنگی هند –  بر عهده داشت ، چرا که زبان فارسی متداول در بین پارسیان هند مربوط به سده های گذشته بود ، و در مراودات خود با یک فارسی زبان معاصر ، در ادراک و تفهیم مطالب در بسیاری از موارد ناتوان بودند .

سعید زاهدزاده

ارجاعات : خدمات محمود خان مفخم السلطان – فریبا میرزایی

نویسنده: saied

کاردان هنرهای تجسمی و کارشناس باستان شناسی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *