زلزله در شوشتر

 

شب دوشنبه 11 شهر ربیع الاول 1347 مطابق 5 شهریور 1307 و مطابق 27 اوت 1928 ساعت 5 نیم از شب گذشته ، موقعیکه مردم شوشتر در پشت بامها بخواب راحت بوده اند و از زحمت روز آسایش حاصل نموده ، زمانه غدار و روزگار بدکار گویا اینقدر آسایش را نیز از برای این اشخاص محنت کش که چندین سال است از همه حیث در فشار و هر روز ببلایی گرفتارند نه پسندیده و میخواست این اندک آسایش را نیز برایشان حرام گرداند ، یکمرتبه زلزله عظیم اتفاق افتاد ….

*این متن جزو نوشته های مرحوم آیت آقا شیخ مهدی شرف الدین میباشد که بصورت مستند به شرح واقعه زلزله شوشتر پرداخته است ؛ این شخصیت دینی ؛ مذهبی و فرهنگی کمتر مورد توجه قرار گرفته که امید است بتوانیم از لابلای نوشته های ایشان به معرفی شخصیت این بزرگوار اشاره ای کرده باشیم ، این نوشته بخشی از سند مورد نظر میباشد *

…به فاصله 5 دقیقه ، باز زمین متزلزل این مرتبه سخت تر از مرتبه اول ، بنوعیکه هر کس دست عیال و اطفال خود را گرفته از پشت بامها بزیر آمده ، هنوز پایین نیامده بودند که مرتبه ثالث زمین لرزیدن آغازید این مرتبه بود که مردها و زنها و اطفال ترک خانهای خود گفته در دل شب داخل خرابها و مساجدیکه وسعت داشتند منزل نموده ولی از دهشت و وحشت فریاد صیحه و گریه و ناله از تمام اهالی زن و مرد و صغیر و کبیر بلند ، در آنشب بفاصله یک دقیقه و 5 دقیقه و ربع ساعت و نیم ساعت و یک ساعت الی صبح ، متجاوز از بیست مرتبه زمین متزلزل گاهی شدید و گاهی ضعیف …ساعت سه از روز دوشنبه بیک مرتبه زلزله عظیمی که زلزله روز قیامت را بیاد میداد واقع شد ، این مرتبه بود که تمام اهالی …روی به بیابانها نهادند …

خانها و عماراتیکه همه شب مانند اشخاص متهجد در قیام و قعود و رکوع و سجود بودند ، وقتیکه ملاحظه کردند که صاحبان ایشان روی بصحرا نهاده ، بالضروره ایشان نیز صاحبان خود را وداع گفته و از طرف یمین و یسار روانه عدم و ویرانی شدند …آنروز هم هوا و آفتاب در نهایت گرمی و حرارت ، چنانچه گاهیکه نسیمی می وزید صورتها را از شدت گرمی سیاه مینمود لکن نه تصور شود که زمین ترحم نموده و از حرکت خود باز ایستاد و ساکن شد بلکه بیشتر از پیشتر تزلزل خود را ادامه داد …

حالت این بدبختان چه نوع بود جمعی به نان خالی و جماعتی بگرسنگی …چند زن در میان صحرا وضع حمل نموده از شدت گرما بچه های ایشان تلف شدند … از روز دوشنبه الی صبح 5 شنبه مردم در بیابان بسر بردند از صبح 5 شنبه زمین اندکی سکونت اختیار نمود …چند نفر مجروح و مقتول شدند از روز پنجشنبه الی شنبه قدری مردم آسوده و در خانهای مخروبه سکنا گزیدند…گاهی برخی از مردم از حرکت زمین مطلع و بعضی مطلع نمیشدند ، شب شنبه 16 ربیع الاول ساعت 2 از شب باز فریاد مهیبی از زمین بلند و برقی جستن نمود زمین شروع بلرزیدن کرد …ده بیست مرتبه زمین متزلزل و مردم در بیابانها منزل نمودند اغلب ادارات دولتی نیز در بیابانها و در مکانهای وسیع چادر کشیدند اداره نظمیه از مقر خود به بازارتحویل داد چون نسبتا وسیعتر بود …از سایر جاها صبح شنبه متجاوز از 400 نفر از اهالی شوشتر از کسانیکه تمکن داشتند جلای وطن اختیار نمودند با عیال به ناصری و دزفول روانه شده و خانهای مخروبه را ترک گفته … کسانیکه هیچ از قوه اینها ساخته نمیشود در صحراها باقیمانده ، سرتیپ فرج اله حکومت خوزستان و مامور فوق العاده با اشاره اعلیحضرت پهلوی طرف غروب از ناصری بشوشتر آمد شب رئیس بلدیه را که یک نفر از اهالی شوشتر است طلبید کیفیت را از او استفسار میکند ، فقط جوابیکه میدهد میگوید این زلزله اهمیتی نداشته ( چون این شخص بغیر از کلمه اهمیت چیزی از عالم یاد نگرفته ) غافل ازاینکه مردم تمام بی خانمان و مبتلا در بیابان…

الحال که روز شنبه 23 شهر ربیع الاول {میباشد} هنوز زمین از تکان باز نایستاده ، شب و روز چندین بار زلزله میشود ؛ اهالی هنوز در صحرا {هستند } بعضی پناه بدرختها آورده و بعضی سیاه چادر از ده نشینان نواحی شوشتر گرفته …تا بگوش مصادر امور چگونه برسد و در قلب ایشان چه نوع موثر باشد .

بتاریخ یوم شنبه 23 شهر ربیع الاول 1347 با پریشانی و اختلال حال و حواس در عین شدت گرما تحریر شد .

سعید زاهدزاده

منبع : کتابخانه خاندان شرف الدین

نویسنده: saied

کاردان هنرهای تجسمی و کارشناس باستان شناسی

9 دیدگاه برای “زلزله در شوشتر”

  1. تشکر از دوست عزیز جناب آقای سعید زاهد زاده به مناسبت راه اندازی این فضای مجازی . امیدکه موفق و در این راه کوشاتر از گذشته باشید .

  2. دوست عزیز و همکار ارجمند جناب آقای زاهد زاده
    راه اندازی سایت و اقدام خوب و ارزشمند جنابعالی را در جهت درج و معرفی تاریخ و فرهنگ کهن شهرمان شوشتر تبریک می گویم. انشالله که موفق باشید . جلوداریان

  3. دوست ارجمند جناب آقای زاهد زاده من از دیدن سایت شما یکه خوردم معلوم است ادم حسابی وفرهیخته ای هستی . شباهتی به استاد ایرج افشار داری . امیدوارم دلسرد نشوی از ما (شوشتریهای دور از شوشتر)چه کمکی بر میاید؟ دوست عزیز از کلمه میگه استفاده نفرمایید بفرمایید نوشته.با آرزوی موفقیـ شما

    1. امید عزیز ، شما لطف دارید ، در مورد استاد ایرج افشار بنده شاگرد ایشان هستم و از بابت همکاری ، در هر کجا که هستید اگر سند،عکس یا مدرک تازه و بکری به دست شما رسید ، جهت کارهای پژوهشی در اختیار این جانب قرار دهید ، بهترین کمک ، همکاری ما در شناخت بهتر شوشتر می باشد، پیروز باشید .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *